Co znaczy tolerancja

Tolerancja jest słowem, które wszyscy znają, chętnie używają ale niekoniecznie wiedzą co ono oznacza. Zatem o tolerancji możemy powiedzieć, że niekoniecznie jest zrozumiała mimo, iż wiele osób za tolerancyjne się uważa. Więcej »

 

Monthly Archives: Czerwiec 2013

Jak zmieniała się tolerancja

Tolerancja wiąże się nieodłącznie z pewnymi elementami takimi jak szacunek, równość i równorzędność. Wymaga od nas cierpliwości, chęci poznania i uznania, że to co inne wcale nie jest gorsze od rozumianego przez nas pojęcia normy, normalności i właściwości w danych okolicznościach. Jednak nie zawsze tak było. Tolerancja, chociaż jako słowo istnieje od bardzo dawna, nie zawsze oznaczała to samo w opinii ludzi- reprezentantów różnych epok, nie zawsze też była w należyty sposób respektowana, właściwie czasem nie była respektowana w ogóle, deptano ją i traktowano jak zwykłe słowo, pozycję w słowniku, którą potraktować można jak każdą inną, nic nie znaczącą nazwę- tylko i po prostu nazwę.Tolerancja odnosić się może między innymi do religii, jednak to właśnie na tym tle odbyło się najwięcej krwawych bitew, starć i prób nawracania. Wyprawy mające na celu szerzenie określonej wiary na początku wiązało się z jej swobodnym rozprzestrzenianiem. Z czasem nastąpiły bunty, spory i waśnie o to, która wiara jest lepsza, która prowadzi do prawdziwych bogów i którzy bogowie winni być uznani za prawdziwych i wartych oddawania im określonej czci, szacunku i ofiary. Wraz z rozwojem technologii i rewolucyjnej myśli człowieka sytuacja niewiele się zmieniała. Ale były też przełomy, jednak prowadziły one do nieszczęść na tle nietolerancji. Każdy osobnik wyznający religię inną niż dominująca na danym terenie mógł swoją wiarę przypłacić nawet życiem. Podobnie było z tolerancją na tle rasowym- dawniej wcale nie uznawano równości każdego człowieka. Czarni niewolnicy byli towarem takim samym jak chleb czy mąka, handlowano nimi jak zwierzętami i sprzedawano, zaś nabywcy można było zrobić z niewolnikiem wszystko. Wyprawy krzyżowe, akty spalania na stosie, mordy i akty wandalizmu wobec jednostek i grup, które odznaczały się czymś innym, często wyjątkowym ale nie do końca zrozumiałym i zgłębionym dla szerszej publiki w postaci całych społeczeństw i społeczności. Akty tolerancji a raczej jej braku zapisały się na kartach księgi zwanej historią na zawsze nie zawsze przynosząc gatunkowi ludzkiemu powody do dumy. Na przełomie epok tolerancja zaczęła powoli wzrastać, kolejne pokolenia walczyły o równość i braterstwo ludzi, skutki co prawda bywały różne ale jako części składowe przyczyniły się do obecnego stanu rzeczy, kiedy to tolerancja znaczy o wiele więcej i nie jest używana jako słowo dla zasady. A współczesne czasy stawiają przed ludźmi wiele powodów do sprawdzania tego, jak bardzo jesteśmy tolerancyjni. Do dziś zostało w nas coś z praojców, coś co nakazuje obejrzeć się za dziwnie ubranym człowiekiem albo grupą obcokrajowców mijana na ulicy, jednak zjawisko to staje się już raczej marginalnym i nie jest w stanie, poza nielicznymi wyjątkami regularnie tłumionymi przez władze, zaszkodzić komuś tak bardzo, jak mogło to mieć miejsce choćby sto czy dwieście lat temu. Możliwe, że dzieje się tak dlatego, że zauważamy pewnego rodzaju uniwersalizację społeczeństwa, ludzie stają się do siebie podobni i nawet jeśli nie są identyczni, noszą te same ubrania, wysławiają się w ten sam sposób, możliwe że nawet podobnie się do siebie śmieją mijając się na ulicy. Łatwiej jest nam przecież szanować i w pełni akceptować kogoś, kto przypomina nas samych i nawet jeśli nie jest naszą genetyczną kopą lub odpowiednikiem- jakoś nas przypomina. To trochę jak przebywanie wśród krewnych albo grupy dobrych przyjaciół- to całkiem miłe i bynajmniej nie sprawiające przykrych odczuć uczucie.Tolerancja przebyła długą drogę na łamach historii, wiele jej etapów i rodzajów obserwować możemy okiem sprawnego badacza lub zwykłego obserwatora. Doświadczamy jej aktów każdego dnia jednak często nie zastanawiamy się ile nas kosztowało by tolerancja obecnie była czymś tak oczywistym i normalnym.

Bez przesady z tolerancją

Nie jest żadną tajemnica fakt że ludzie mają bardzo często skłonność do popadania z jednej skrajności w druga albo też do klasycznie pojmowanej przesady w swoich działaniach o określonym charakterze. Najczęściej to ostatnie wynika przede wszystkim z dobrych chęci i zaangażowania nie mających pokrycia w wiedzy i doświadczeniu, jest to zatem przewinienie wynikające z jakiegoś nie do końca całkowitego zrozumienia. Prawda jest taka że ten bląd popełniają ludzie i indywidualnie i grupowo, zarówno w sprawach błahych jak i tych zdecydowanie poważniejszych , najistotniejsze jest to aby z każdej takiej pomyłki były wyciągane odpowiednio szybko wnioski i przestrogi dla ewentualnych naśladowców jakich kwestii mają się trzymać a czego unikać . Jest to zdecydowanie rozsądne i zalecane postępowanie szczególnie w przypadku tematów bardzo istotnych ze względu takiego jak wpływ na dana społeczność w całości jak i na każdego indywidualnie. Jednym z dobrych przykładów jest kwestia szeroko pojętego szerzenia tolerancji w grupach społecznych czy też wśród całego społeczeństwa, jasnym jest że temat tolerancji jest chwytliwy i to bardzo, jak niektórzy podkreślają zdecydowanie za bardzo żeby mieć rozeznanie i kontrolę nad tym co pod pojęciem tolerancji się upycha. Jest to słuszna uwaga ponieważ jeżeli wymaga się dla jakiegoś zjawiska czy rodzaju zachowania tolerancji to przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na to czy samo to zdarzenie nie narusza podstawowych zasad. Ulubionym argumentem przynajmniej części ludzi będących wojownikami tolerancji jest stwierdzenie że zasady były ustanowione dawno temu i są przede wszystkim wolą większości które niby według nich uciska mniejszość w związku z tym można je obejść albo jawnie naruszać. Często też w sporze dochodzi do sytuacji kiedy dyskutuje się na temat pojęcia takiego jak definicja normy zachowania czy samej normy a odchodzi od indywidualnego przypadku który całą dyskusję rozpoczął. Jest to niejako obracanie kota ogonem bo przecież od początku chodzi o uzyskanie właśnie tolerancji dla danego zjawiska a nie pustą dyskusję o tym co jest normą a co nie. Jeżeli podważyć zasadność wszystkich norm i ich legalność jako takich wówczas wcale nie mielibyśmy do czynienia z powszechna tolerancją na wszystko. Terminem który by opisywał rzeczywistość byłoby słowo anarchia albo też chaos. Czy też oba jednocześnie. Domagając się tolerancji trzeba pamiętać że są normy których zwyczajnie nie da się obejść , są one nadrzędne do wszystkich innych stanowionych na ich podstawie. Omijanie tych nadrzędnych albo poszukiwanie na siłę dziury w całym nie jest domaganiem się tolerancji tylko wyrachowanym burzeniem określonego porządku w celu przeprowadzenia zmian które realizują partykularny interes danej jednostki czy też grupy. Takie postępowanie trudno uznać za etyczne czy tez godne pochwały. Zdaje ise że część obrońców tolerancji zapomniała jaka jest definicja tego słowa i z czym jest związana. Nie da się świata budować wokół przekonania jednej osoby na skalę większą niż jej prywatne życie a przynajmniej nie powinno się.

Rodzaje tolerancji

Zjawisko tolerancji od wieków nurtuje wielu ludzi . Wraz z rozwojem człowieka i wszystkich dóbr , które go otaczają , wraz z przemianami społeczno –gospodarczymi ,w których uczestniczymy , to słowo wciąż ewaluuje. Choć od wieków oznacza nic innego jak akceptowanie postaw i zachowań ludzkich odmiennych od naszych ,bądź też odmiennych od ogółu. Tolerancja to także świadoma zgoda na wyznawanie i głoszenie przez innych ludzi poglądów, z którymi się nie zgadzamy, oraz na wybór sposobu życia uważanego przez nich za właściwy, chociaż go nie aprobujemy. Możemy wyróżnić dwa rodzaje tolerancji: tolerancje pozytywną i tolerancję negatywną.Tolerancja negatywna oznacza brak jakiejkolwiek ingerencji mimo ,że całkowicie negatywnie oceniamy czyjeś poglądy ,czyny czy zachowania. Brak interwencji może być różnie motywowany, np.: obojętność (jest nam wszystko jedno, więc nie wtrącamy się), patrzenie z góry (drugiego człowieka traktujemy jako gorszego i nie godnego naszego wysiłku), pragnienie harmonijnego współżycia z ludźmi (tolerujemy różne zjawiska dla świętego spokoju), partnerstwo (pozwalamy każdemu żyć według własnego uznania). Motywem nie może być bezsilność. Nie jest tolerancją sytuacja, kiedy mimo, że coś nam się nie podoba nic z tym nie robimy, tylko dlatego, że nie możemy. Rozróżnić trzeba tolerancyjną osobowość od tolerancyjnego zachowania. Tolerancyjny człowiek zachowuje się w sposób spontaniczny, z życzliwą wyrozumiałością, natomiast człowiek nietolerancyjny może w pewnych sytuacjach wymusić w sobie zachowania tolerancyjne. Z kolei tolerancja pozytywna ( inaczej czynna lub treściowa)oznacza akceptacje cudzej odmienności w zakresie poglądów lub czynówPsychologowie twierdzą , że tolerancja to szanowanie odmiennych poglądów i sposobów życia. Inni zaś uważają, że tolerancja to gotowość szanowania ideałów innych ludzi tak, jak gdyby były jego własnymi. Niektórzy jako tolerancję pozytywną rozumią poszanowanie cudzych odmienności, nawet jeśli się nam one nie podobają lub ich nie rozumiemy. Hindusi, uważani za bardzo tolerancyjnych, uważają że, filozofia oznacza widzenie. I w tym znaczeniu różne filozofie są tak naprawdę różnym widzeniem tej samej rzeczywistości. Są tolerancyjni dla wszelkich odmienności, ponieważ uważają, że wszystkie one są droga ku jednej prawdzie. Skrajną tolerancję prezentują tzw. relatywiści kulturowi. Domagają się, aby wszystkie kultury uznać za tak samo dobre. Skrajny relatywizm chce zagwarantować wszystkim ludziom życie zgodne z ich przekonaniami (bez znaczenia na ich wyobrażenia dobra i zła). Nawet jeśli nie toleruje się czyjegoś zachowania należy tolerować samego człowieka. Tolerancja powinna wiązać się z cierpliwością i życzliwością, ma się wyrzec złości, pogardy i obojętności. W stosunku do człowieka zawsze obowiązuje tolerancja pozytywna, natomiast w stosunku do zachowań i poglądów może obowiązywać ograniczona tolerancja negatywna. Te dwa rodzaje tolerancji zostały wyodrębnione przez specjalistów badających istotę zachowań międzyludzkich w różnego rodzaju społeczeństwach ,kulturach.

Tolerancja wśród Polaków

Polacy uważają się za naród tolerancyjny. Owszem, większość z nas jest tolerancyjna dla wyznawców innych religii, innego koloru skóry. Jednak mamy problem z tolerowaniem innych poglądów, innego stylu życia. Pod tym względem Polacy nie są raczej tolerancyjni. Nie tolerujemy słuchaczy Radia Maryja, chociaż nikomu nie szkodzą, a jedynie mają swoje poglądy na pewne sprawy. Nie tolerujemy osób żyjących w wolnych związkach, bo nie jest to zgodne z naszą wiarą. Nie tolerujemy singli, chociaż to jest właśnie ich sposób na życie. Można by tak długo wymieniać i oczywiście nie można uogólniać, gdyż nie wszyscy należą do grona nietolerancyjnych osób. Trzeba jednak przyznać, że pewna część ma z tym problem. Porównując z innymi krajami Polska ma troszkę niższy poziom tolerancji dla tego typu zachowań. Problem z tolerancją odmiennych poglądów i stylu życia ma głównie starsze pokolenie. Młodzi ludzie wychowani na świadomych obywateli, sami decydują o tym co jest dla nich najlepsze. Ich poglądy nie są zapuszkowane, ale jednocześnie są tolerancyjni wobec poglądów zupełnie odmiennych. Natomiast jeśli chodzi o tolerancje dla innych narodowości i wyznań to większy problem mają z nią ludzie młodzi. Przykładem może być często występujący rasizm, brak tolerancji na przykład dla żyjących w naszym kraju Żydów i Romów. Te grupy są mniejszością narodową, ale na równi z nami mają prawo do wolności, swobody poglądów i myśli, a także wyznania. Tolerancja nie jest popieraniem odmienności ale jej akceptacją. Nie musimy się z czymś, lub kimś zgadzać, wystarczy jedynie abyśmy tolerowali jego sposób na życie. Tolerancja jest trudną sztuką. Wymaga zrozumienia dla innych ludzi. Jednak jest niezmiernie ważna dla budowania życia w pokoju. Większość wojen swój początek ma właśnie w braku tolerancji. Gdyby nie to, świat miałby szansę być wspaniałym miejscem do życia dla wszystkich, a nie tylko dla silniejszych. O tolerancji dużo się mówi, pisze, dyskutuje. Różne organizacje apelują o większą tolerancyjność. Są to jednak tylko słowa. Najlepiej zacząć od małych kroczków i zacząć od tolerancji dla najbliższych, rodziny i przyjaciół. Nie wtrącać się w czyjeś życie, nie krytykować, nie kierować się stereotypami ale po prostu być tolerancyjnym. Dzięki temu życie w naszym otoczeniu może poprawić się na lepsze. Każde nowoczesne i demokratyczne społeczeństwo powinno być tolerancyjne. Tolerancja pozwala na rozładowywanie napięć wynikających z odmienności człowieka albo grupy. Warto więc rozważyć zmianę mentalności i sposobu myślenia. Kiedyś Polska była krajem powszechnie znanym jako najbardziej tolerancyjny w Europie. W Polsce obok siebie żyli ludzie wielu narodowości i wyznań. Ta sytuacja uległa diametralnej zmianie, ale możemy spróbować ją naprawić zaczynając właśnie od siebie. Zacznijmy od tolerancji wobec swoich najbliższych i przyjaciół. Jeśli będziemy akceptować ich poglądy i sposób na życie, oni odwdzięczą się nam tym samym. Później naszą tolerancyjność możemy próbować rozszerzyć na większa skalę. Nie wyśmiewajmy się z ludzi inaczej ubranych, nie krytykujmy tych, którzy zamiast o założeniu rodziny marzą o karierze. Dzięki temu, że jesteśmy odmienni świat jest ciekawszy. Jednak ta odmienność zmusza nas to bycia choć trochę tolerancyjnym.

Tolerancji w społeczeństwie

Tolerancja jest to postawa społeczna człowieka, która akceptuje i szanuje zachowania oraz poglądy innych ludzi.  Szacunek ten niekoniecznie musi się przejawiać naszym udziałem w czymś co jest sprzeczne z naszymi zasadami, wystarczy tylko akceptacja i brak krytyki wobec odmienności. Tolerancja jest problemem i zagadnieniem rozważanym na wielką skalę, gdyż dotyka każdego człowieka, każdego narodu. Głównie problem ten dotyczy osób odmiennych pod względem religii czy należności do mniejszości etnicznych w danym kraju.  Wyróżnić możemy dwa rodzaje tolerancji: Tolerancję pozytywną , która oparta jest na założeniach postmodernizmu i polega na uznaniu innych form zachowań i poglądów jako równoważnych z tymi ogólnie przyjętymi. Argumentem apelującym za przyjęciem tej postawy ma być fakt, iż tak naprawdę nie została udowodniona żadna prawda i nikt nie może być pewien, które z zachowań czy poglądów są dopuszczalne i najbardziej pożądane.  Drugi typ to tolerancja negatywna przejawiająca się brakiem działań w przypadku zachowań i postaw innych ludzi mimo, iż uznajemy je za niewłaściwe i niemoralne. Motywami przemawiającymi za przyjęciem postawy tego typu tolerancji  są obojętność w stosunku do tego co myślą i czynią inni oraz chęć harmonijnego współżycia z innymi ludźmi, które mogłaby zaburzyć nadmierna ingerencja w ich poglądy czy postawy. Bariera kulturowa, to główny problem w małych miejscowościach. Jeśli chodzi o tolerancje miedzy ludźmi ze względu na wierzenia, muzykę czy przynależność do subkultury to jest temat rzeka, który nie jeden kulturoznawca czy animator kultury starał się rozwikłać. Skupmy się bardziej na tolerancji subkultur, w małych miastach jest to bardzo charakterystyczny rodzaj kulturowych społeczności. Ludzie ubierający się podobnie, mówiący w ustalonym slangu czy słuchający podobnej muzyki. Czasami ich tolerancja jest chowana w buty po przez ignorantów i osoby a nieco zaniżonym światopoglądzie, oraz osobach, których wszystko drażni:, „Po co on założył takie okulary, przeciecz wygląda jak debil”. Największym problemem ignorantów jest to, że nie mogą przeżyć, iż dokoła są inni ludzi niż oni, z innymi poglądami oraz zapatrywaniem się na przyszłość. Szukając odpowiedzi na temat tej bariery można, udać się do źródła i sprawdzić co taka grupa społeczna na prawdę sobą reprezentuje. Subkultura każda ma swoje prawa i rzadko się zdarza że dwie subkultury się ze sobą dogadują. Zazwyczaj może dojść do dyfuzji kulturowej gdzie dwie subkultury coś od siebie zapożyczą i przyjmą to jako element własnej kultury, taki stan rzeczy miał miejsce w przypadku kultury hip-hop, gdzie graffiti zostało zapożyczone od artystów dawnych czasów którzy nie mieli pieniędzy na sztalugi płótno i farby, a malowali wyłącznie na murach żeby wyrazić swój sprzeciw. Tolerancja obecnie jest jednak pojęciem mało znaczącym dla wielu osób, każdy stara się spogląda na siebie , a nie na innych, brak tolerancji nie zawsze jednaka oznacza nienawiści w stosunku do drugiego człowiek, jest raczej przejawem odmiennych poglądów i zachować w danej sytuacji.